Historia Bachaty
Każdy taniec wywodzi się od pewnego rodzaju muzyki, przy czym to zawsze najpierw powstaje muzyka, a później taniec – nigdy odwrotnie. Podobnie było z Bachatą, która powstała na Dominikanie, a wraz ze wzrostem jej popularności przeniosła się na cały glob. Dziś zarówno taniec jak i muzyka ewoluowały na różne style. Postaram się przybliżyć Wam pochodzenie i ewolucję tańca oraz muzyki.

Korzenie Bachaty:
Bachata jako muzyka powstała w pierwszej połowie XX wieku jako połączenie sonu (Son Cubano) oraz bolero (także wersji kubańskiej, różniącej się rytmiką od wersji hiszpańskiej), a także merengue. O ile son, bolero i merengue były muzyką salonów, to Bachata była grana przez ludzi ubogich z użyciem prostych instrumentów. Podstawą Bachaty było bongo, gitara (requinto) oraz marakasy, zastąpione z czasem przez guirę, będącą tanią alternatywą i często wręcz powodem wstydu dla ubogich muzyków. Ze względu na to, iż była to muzyka ludzi biednych, szybko uzyskała złą sławę i uznana została za muzykę prostytutek i marginesu. Z tego powodu granie jej w radiu czy później telewizji było wręcz zakazane. Muzyka opowiadała o codziennych problemach ludności, ktopotach i troskach w czym przypominała bluesa. W okresie kiedy na Dominikanie powstawała bachata jako muzyka i taniec, panowała tam dyktatura. Część ludności szukała schronienia i lepszego bytu w USA, gdzie wraz z nimi przybyła muzyka. Ze względu na większą swobodę mogła się ona bez problemu rozwijać, gdyż nie miała ona tam takiej złej sławy. Wraz z upadkiem dyktatury i powrotem części imigrantów do rodzinnego kraju, pojawiła się okazja dla popularyzacji Bachaty, gdyż wracający na Dominikanę przywieźli ze sobą majątek, który pozwolił im na społeczny awans. Tym sposobem postrzeganie Bachaty zaczęło się zmieniać, a muzycy mogli swobodnie chwalić się swoimi kompozycjami. Jako pierwszego muzyka, który zaczął nagrywać utwory bachatowe uznaje się Jose Manuela Calderona, a różne źródła podają że pierwszymi nagranymi utworami były: Borracho de amor oraz Llanto a la luna. Kolejnym nazwiskiem wartym wspomnienia jest Luis Segura, który także zaczynał w tym okresie (teoretycznie wcześniej niż Calderon, ale utwory ukazały się później). Warto jeszcze wspomnieć o takich postaciach jak Eladio Romero Santos, Edilio Paredes, Ramon Cordero czy Rafael Encarnación. Natomiast Mélida Rodríguez to pierwsza kobieta, która nagrała bachatę, była jedną z pierwszych bachateros, a muzycy, którzy akompaniowali jej piosenkom, to ci sami muzycy, którzy akompaniowali również innym artystom z tamtego okresu takim jak José Manuel Calderón i Fabio Sanabia. Rodriguez pisała własne piosenki, a jej popisowe dzieło „La Sufrida” to niewątpliwie najbardziej znana kobieca Bachata. Niedługo po pierwszych nagraniach Bachata zaczęła pojawiać się w radiu, zarówno na Dominikanie (Radio Guarachita) oraz w USA (byt to rok 1964). Choć pierwsze nagrywane utwory totalnie różniły się od obecnej Bachaty czy nawet od Bachaty, którą nazywamy potocznie Dominikańską dały one początek temu co dziś znamy z festiwali, warsztatów i klubów. Przywiezione z USA bogactwo, pozwoliło na awans społeczny zarówno ludzi jak i muzyki, a artystom dało możliwość rozwoju i promowania swoich utworów oraz wzbogacenia się o nowe instrumenty i brzmienia. Pojawienie się nowej muzyki dało także początek tańcu, który ze względu na pochodzenie muzyki tańczony był w takiej samej pozycji jak bolero, czyli pozycji zamkniętej. Początkowo nie było w tańcu zbyt wielu obrotów i używano tylko jednej zamkniętej pozycji. Z czasem zmieniono pozycję taneczną, zarówno na pół otwartą jak i całkowicie otwartą, dodano proste obroty oraz synkopy. Późniejsza popularyzacja muzyki oraz rozpowszechnienie tańca przyniosły znaczne zmiany, które wciąż wpływają na rozwój Bachaty. Gatunek ten został uznany przez UNESCO za niematerialne dziedzictwo kulturowe ludzkości.

Rozwój Bachaty – od prostych rytmów do muzyki elektronicznej:
Do zagrania najbardziej podstawowego rytmu bachatowego wystarczą trzy instrumenty: gitara, bongo i guira. U początków Bachaty, ze względu na to iż instrumenty nie były tanie, często taki skład musiał być wystarczający, jednak obecnie za podstawę do zagrania rytmu bachatowego uznaje się pięć instrumentów: bongo, guirę, bas, pierwszą (prowadzącą) oraz drugą gitarę. Przywiezienie przez obywateli Dominikany zarobionego w USA majątku, dało nowe możliwości muzykom grającym Bachatę. Od końca lat siedemdziesiątych i początku lat osiemdziesiątych Bachata zaczęła przypominać to, co dziś często określamy jako Bachata dominikańska lub tradycyjna. Jako prekursorów należy tu wymienić Luisa Vargasa, Antonego Santosa czy Blasa Durana, który jako pierwszy użył gitary elektrycznej w 1987 roku. Początkowo w kapeli Luisa Vargasa jako specjalista od guiry grał Antony Santos, który z czasem sam nauczył się grać na gitarze oraz zmienił podejście do tworzenia tekstów piosenek, co wpłynęło na rozwój jego kariery i jeszcze większą popularyzację stylu. Wśród artystów z tego okresu należy także wymienić Raulina Rodrigueza, który mocno popularyzował ten styl na Dominikanie, a także takie postaci jak Prince Royce, Zacarias Ferreira, Frank Reyes, Monchy y Alexandra, Domenic Marte, Xtreme.

Z pierwszymi zmianami w muzyce ruszyły pierwsze zmiany w tańcu. W latach dziewięćdziesiątych rozpoczęto nauczanie podstawowego kroku Bachaty nie jako kroku po kwadracie, ale jako kroku do boku ze zmianami kierunku. W tańcu zaczęły pojawiać się pierwsze elementy z tańca towarzyskiego jak wychylenia. Jednak prawdziwa rewolucja miała dopiero nadjeść. Jej ziarno zostało zasiane przez Juana Luisa Guerrę, który w USA zdobył wykształcenie jazzowe i rozpoczął karierę jako twórca merengue, bolero, salsy a także Bachaty. Jego charakterystyczny głos oraz wprowadzenie gitary jazzowej do kompozycji, spowodowały stworzenie nowej jakości w Bachacie, a jego album Bachata Rosa przyniósł pierwszą nagrodę Grammy. To jego utwory zwróciły uwagę Jorge (Korke) Escalony, który pod koniec lat dziewięćdziesiątych nauczył się podstaw Bachaty i wraz ze swoją obecną partnerką Judith Cordero rozpoczął tworzenie Bachaty Sensual, zupełnie nowego stylu bazującego na prowadzeniu po kole i falkach. Sam Korke podkreśla, ze gdyby nie Guerra i jego kompozycje, nie było by Bachaty Sensual. Duży wpływ na popularyzację Bachaty miała także grupa Aventura, której kawałek Obsesion w 2004 roku zdobył wielką popularność na listach światowych, a grupa dzięki łączeniu z Bachatą elementów R&B czv hip-hop utorowała drogę kolejnym artystom, takim jak Toby Love czy Prince Royce. Bachata stała się coraz bardziej popularna, zarówno jako muzyka jak i taniec, a cała rzesza artystów specjalizujących się w tym stylu, jak i w innych rytmach latino, tworzy utwory zarówno bardziej tradycyjne, jak i różnego rodzaju fuzje, często umożliwiające tancerzom z różnym backgroundem tanecznym na wykazanie swojego kunsztu tanecznego. Ostatnim trendem jest tworzenie bachatowych przeróbek (remix-ów) różnych kawałków, które w oryginale nie mają nic wspólnego z Bachatą. Sam Korke twierdzi, iż to po części on przyczynił się do popularyzacji tego trendu, gdyż otrzymał dwa covery bachatowe stworzone przez Dawina Polanco, które wykorzystał do nagrania dema po warsztatach, czym spopularyzował kawałki. Okazało się, że posiadając pewną wiedzę z teorii muzyki, komputer i odpowiednie oprogramowanie, można przerabiać utwory na Bachatę. To otworzyło drogę do kariery takim DJ-om jak: Soltrix, Tronky, Khalid, Alejando, Manuel Citro czy Ryan Miles.

Kolejnym przełomowym wydarzeniem w historii Bachaty w 2008 roku, był film reklamowy na Youtube pary, która rozpropagowała Bachatę w USA i wywołała jej ogromną popularność na całym świecie. Byli to Ataca y La Alemana, którzy swoim demo do piosenki Te Extrano, grupy Xtreme spopularyzowali jej obecną wersję. Ich film jest najczęściej oglądanym filmem bachatowym w historii tego tańca. Dzięki temu zaczęto promować Bachatę na dużą skalę, tworząc kongresy, koncerty i konkursy taneczne. Masowo zaczęły otwierać się szkoły i studia tańca, które kształtują do dziś tancerzy i przyszłych instruktorów na całym świecie.

Jeżeli idzie o rozwój tańca i fuzje to na pewno warta wspomnienia jest Bachata Moderna / Urban Bachata, która zyskała popularność w 2005 roku w Hiszpanii. Łączy ona wiele stylów, czerpiąc z elementów Hip-Hopu, Salsy, Tanga, Zouka, Dancehallu, Reggaetonu, Tańca Współczesnego czy Tańca Towarzyskiego. Choć przez niektórych może też być uznana za pewną odmianę Bachaty Sensual wciąż ewoluuje.

Bachata niezależnie od stylu muzyki i tańca z jakimi się współcześnie miesza, tworzy własną historię, której my jesteśmy częścią

Małgosia Andrzejewska